گلسونایت يک هيدروکربن طبيعى است که از لحاظ فيزيکى شبيه زغال سنگ (از خانواده سوخت هاى فسيلى ) و قير (از خانواده محصولات نفتى) است. گيلسونيت در صنايع رنگ، رزين، آسفالت و روسازى راه، ريخته گرى، حفارى و شيميايى به عنوان ماده ى معدنى بى نظير از لحاظ خواص فيزيکى و شيميايى مطرح مى گردد. یکی از پارامتر های اساسی این ماده که در تعیین نوع کاربرد آن نقش دارد، میزان خاکستر این ماده است. در مقاله حاضر ضمن بررسى و مطالعات ميکروسکوپى نمونه و مشخص کردن فازهاى کانى شناسى و ناخالصيهاى مربوطه، به منظور فرآورى اين ماده جهت کاهش ناخالصيها، آزمايشات ثقلى اعم از محلول سنگين، جيگ، ميز و مارپيچ همفرى در شرايط مختلف بر روى نمونه انجام شد که در نهايت کيفيت محصولات فرآورى شده مورد تجزيه وتحليل قرار گرفت. بر اساس آزمايشات انجام شده کمترين ميزان خاکستر محصول توليد شده در آزمايشات ميز، با 17/6 درصد خاکستر و بازيابى 61 درصد و

از نظر تقسيم بنديهاى ساختمانى ايران، محدوده استان ايلام در حوزة ساختمانى زاگرس چين خورده قرار گرفته است. اين بخش از زاگرس نسبت به زاگرس مرتفع از آرامش زمين ساختى بيشترى برخوردار است. حوزة زاگرس به دليل عدم وجود فعاليتهاى ماگمايى، تداوم عمل فرونشينى کف حوزة رسوبى که منجر به ايجاد يک محيط رسوبگذارى نسبتاً عميق شده و همچنين تکرار رخساره هاى يکنواخت رسوبى، از استعداد کانسارزايى محدودى برخوردار است؛ از همين رو معادن فلزى در اين حوزه بسيار کمياب هستند. ولى قابل ذکر است که اين حوزه به دليل وجود ذخاير نفت اهميت زيادى دارد و بزرگترين ميادين نفتى ايران در اين حوزه قرار دارند. درواقع به دليل وجود همين حوزه هاى نفتى که استان سرشار از ذخاير بيتومين است.

در محدودة استان ايلام، قديمى ترين رخنمون هاى سنگى مربوط به سازند سروک به سن کرتاسه است که

بيتومين  Bitumine

 نام ژنريك تمام مواد سوختني است كه اساساً از مخلوطي از هيدروكربنهاي اكسيد شده با رنگها، سختيها، وزن مخصوص‌ها و مواد فرار متنوع شكل گرفته‌اند و بيشتر آنها در كربن دي سولفيد قابل حل بوده و مي‌توانند فرآورده‌هاي Sulfonation غيرمحلول در آب را بوجود بياورند. بيتومينها گاهي اوقات با ميزالهايي همراه هستند ولي تنها تشكيل دهنده‌هاي غيرمعدني آنها قابليت سوختن دارند. در اين مبحث منظور ما از بيتومين آن دسته از هيدروكربورهاي اين گروه است كه جامد يا نيمه جامد هستند.
  
   2-1- چگونگي تشكيل
   اين ماده در اثر اكسيداسيون مواد نفتي به وجود مي‌آيد. هنگامي كه نفت در مجاورت هواي آزاد قرار مي‌گيرد به مرور زمان مواد فرار

گفت وگوي «دنياي اقتصاد» با حسن خسروجردي، رييس اتحاديه توليدكنندگان و صادركنندگان فرآورده هاي نفت، گاز و پتروشيمي



   
     در ايران قير معدني به رغم اهميت، ارزش فراوان و مزيت بالاي بهره برداري از معادن آن، ماده چندان شناخته شده اي نيست. تاکيد بر قير نفتي و مشکلاتي که اين روزها در عرضه مواد اوليه مرتبط با قير در کشور وجود دارد در کنار قدرت بالاي قير معدني در جذب بازارهاي بين المللي از موضوعاتي است که بررسي ظرفيت ها و مشکلات فعالان حوزه قير معدني را طلب مي کند. به اين بهانه گفت وگويي با حسن خسروجردي، رييس اتحاديه صادرکنندگان فرآورده هاي نفت، گاز و پتروشيمي انجام داده ايم که در ادامه مي خوانيد.
   
    لطفا درباره خصوصيات قير معدني و تفاوت آن با قير طبيعي توضيحات بفرماييد؟
    در دنيا دو نوع زغال سنگ وجود دارد که منشا يکي گياهي و ديگري از نفت است. از

پژوهشگران جهاد دانشگاهي استان كرمانشاه موفق به فرآوري قير معادن طبيعي با روش خاكسترزدايي شدند.
    مهندس علي دارايي، عضو هيات علمي جهاد دانشگاهي استان كرمانشاه و مجري طرح اظهار كرد: عمده قير معادن طبيعي كشور در استان كرمانشاه قرار داشته و از آنجايي كه قير طبيعي با قيمت بسيار پائين به كشورهاي پيشرفته فروخته شده و پس از فرآوري و جداسازي مواد آنها با قيمت گزافي دوباره به كشور وارد مي شود، تصميم گرفتيم تا با توليد قير طبيعي با كيفيت بالااز بيش از 160 كاربرد اين ماده معدني در صنايع مختلف استفاده كنيم.
    دارايي درباره كاربردهاي خاكستر استحصال شده از قير طبيعي تصريح كرد: اين خاكستر مي تواند به عنوان پركننده در صنايعي مانند پلاستيك مورد استفاده قرار گيرد و مي توان فلزاتي مانند نيكل و واناديوم را از آن استخراج كرد و همچنين به عنوان نوعي فتوكاتاليزور در تصفيه پساب ها استفاده شود.
 

سنگ مخزن سنگي است که هم داراي ظرفيت ذخيره سازي بوده (متخلخل باشد) و هم توانايي عبورسيال از ميان خود را داشته باشد (تراوا باشد) در ارزيابي يک مخزن از کليه تکنيک ها وروش هاي استفاده مي شود تابتوان پارامترهاي زمين شناسي وپتروفيزيک کنترل کننده حرکت سيال را درآن مشخص نمود پس به طور کلي دو خاصيت مهم فيزيکي سنگ مخزن دارا بودن تخلخل ونفوذپذيري است. توصيف يک مخزن براي کسب پارامترهاي زير ضروري است:

      ●   تعيين ظرفيت ذخيره
      ●   تعيين هدايت هيدروليکي
      ●   تعيين پراکندگي نسبي تخلخل ونفوذ پذيري
      ●   پيش بيني عمل کرد يک مخزن

      ●   برآورد مقدارتوليد

درطبيعت بيش ترين نفت وگاز درسنگ مخزن هاي ماسه سنگ وکربنات ها قرار دارد علاوه بر آن ممکن است درسنگ هاي آذرين ودگرگوني

کربن فعال به عنوان یک جاذب دارای کاربردهای مهم و حیاتی میباشد. این ماده از پیرولیز موادگیاهی حاوی کربن تولید میشود و تحت عملیات فعالسازی قرار میگیرد.

تولید و بررسی خواص کربن فعال:
کربن فعال به عنوان یک جاذب دارای کاربردهای مهم و حیاتی میباشد. این ماده از پیرولیز موادگیاهی حاوی کربن تولید میشود و تحت عملیات فعالسازی قرار میگیرد.
با توجه به نوع موادخام مصرفی، کربنهای فعال دارای اندازه منفذ و شکلهای متفاوت هستند و از طرفی با

قیرهای طبیعی یا معدنی:
وقتی که مواد فرار نفت خام موجود در اعماق زمین به مرور زمان و در برابر عوامل جوی تبخیر شود ،ماده سیاه رنگی از آن برجای می ماند که قیر طبیعی نام دارد .در تعریفی دیگر قیر طبیعی در اثر تبخیر روغن های سبک و نفت خامی که از منابع نفت زیرزمینی به طرف بالا نفوذ می کند و در مجاورت هوا و تابش آفتاب قرار می گیرد بوجود می آید.

قیرهای طبیی خود به دو صورت می باشد :

• قیر سنگ
• قیر دریاچه ای

قیر طبیعی مناسب قیری است که قابلیت امتزاج خوبی با قیر نفتی داشته و پس از اختلاط با قیر نفتی محصولی به دست آید که مشخصات آن مطابق با استانداردهای قیرهای راهسازی باشد.

به منظور تسريع در اجراي ماده 8 آيين‌نامه اجرايي قانون معادن در خصوص انجام عمليات ميله‌گذاري و با عنايت به مفاد ماده 14 قانون نظام مهندسي معدن و بندهاي 3، 8 و 9 ماده 66 آيين‌نامه اجرايي آن، سازمان صنايع و معادن استان مي‌تواند براي انجام عمليات ميله‌گذاري، حسب درخواست متقاضي، از خدمات اعضاي سازمان نظام مهندسي معدن طبق مفاد اين دستورالعمل، به شرح زير، استفاده كند.

ماده 1- همراه با اجراي ماده 7 آيين‌نامه اجرايي قانون معادن، متقاضي اكتشاف با تكميل فرم (مشابه فرم پيوست شماره 1) انجام عمليات ميله‌گذاري را درخواست مي‌كند.

ماده 2- سازمان صنايع و معادن استان مكلف است ظرف مدت 7 روز از تاريخ دريافت درخواست متقاضي، با رعايت ماده 24 قانون معادن، مراتب را طي نامه‌اي (مشابه فرم پيوست شماره 2) همراه با اسناد و مدارك زير به سازمان نظام مهندسي معدن استان

در اين توافقنامه ، سازمان صنعت ، معدن و تجارت استان با نام سازمان استان و اداره كل منابع طبيعي استان به نام اداره كل آورده مي شود.
1-     استعلام از سوي سازمان استان منضم به نقشه محدوده مورد درخواست با مقياس 250000 : 1 و ثبت مختصـات رئــوس محــدوده ارائــه و اداره كل با استفاده از نقشه هاي پايه، پاسـخ استعــلام را با پياده سازي عرصه در نقشه هاي داراي مقياس 50000 : 1 و يا 25000 : 1با رعايت بندهاي آتي ارائه مي نمايد.
2-     پاسخ استعلام اداره كل براي مناطق غيرممنوعه قانوني صرفاً جهت شناسائي و پي‌جوئي بدون انجام هرگونه عمليات تخريبي ( موضوع بندهاي 1 و 2 قسمت «خ» ماده يك قانون اصلاح قانون معادن، مصوب 1390) ، پس از اخذ تعهد از متقاضي جهت استيفاي حقوق ناشي از قوانين حاكم و جاري كشور به صورت موافقت مشروط اعلام مي گردد.
3-     سازمان استان پروانه اكتشاف را صرفاً جهت شناسايي و پي جويي بدون هرگونه عمليات تخريبي(موضوع بندهاي 1 و 2 قسمت «خ» ماده يك قانون اصلاح قانون معادن، مصوب 1390) ، درمحدوده اعلامي توسط اداره كل (مناطق غيرممنوعه قانوني) صادر و در زمان صدور مجوزهاي مذكور، لزوم رعايت ضوابط منابع طبيعي را در مجوزهاي صادره قيد و لحاظ نمايد. در صورت عدم رعايت، سازمان استان بنا به درخواست اداره كل اقدام قانوني لازم را به عمل خواهد آورد.
تبصره 1 : در صورت وجود ممنوعيت و محدوديت هاي واگذاري بنا به تشخيص اداره كل براي كل يا بخشي از محدوده مورد استعلام، مراتب مخالفت با اعلام دلايل قانوني و مستندات مربوط ارائه مي گردد. بديهي است اين نظريه براي عرصه مورد نظر براي ساير متقاضيان از نظر استعلام و پاسخگويي مبنا و ملاك عمل قرارخواهد گرفت.
4-     استعلام براي يك محل در موقع صدور پروانه اكتشاف توسط سازمان استان صورت خواهد گرفت. در صورت درخواست نقل و انتقال پروانه اكتشاف، سازمان استان