
قیر را از نظر منشا تولید، میتوان به سه دستة قیرهای طبیعی، قطرانی و نفتی تقسیمبندی کرد:
الف) قیرهای طبیعی (Native Asphalts or Natural Bitumens)، دستهای از مواد قیری هستند که تحت تاثیر عوامل جوی و گذشت زمان به طور طبیعی ایجاد شده و بدون نیاز به روشهای تقطیر بهکار میروند و از لحاظ ترکیب و خواص بسیار متنوع میباشند.
ب) قیرهای قطرانی (Coal Tar Pitches)، موادی سیاه رنگ و سخت هستند که باقیماندة تقطیر قطران زغال سنگ میباشند. سطح تازه شکستة آنها براق بوده و به هنگام حرارت دادن، با افت سریع گرانروی، ذوب میشوند و دمای ذوبشان به روش تولید آنها وابسته است.
ج) قیرهای نفتی (Petroleum Asphalts)، آن دسته از قیرهایی هستند که منشاء آنها نفت خام میباشد. این قیرها، قیرهای جامد و نیمه جامدی هستند که به طور مستقیم از تقطیر نفت خام و یا با عملیات اضافی دیگری نظیر دمیدن هوا به دست میآیند و نسبت به انواع دیگر قیر، کاربردهای بیشتر و مصرف بالاتری را دارا هستند.
در تمام دنیا بیش از 7 نوع قیر تولید میشود که بسته به نوع آب و هوا و شرایط منطقه مورد استفاده قرار میگیرد ولی در کشور ما پس از انقلاب تولیدات قیر به دلیل هزینه بالا به دو نوع محدود شد. در حال حاضر قیر 100/85 با نفوذپذیری بالا و 70/60 با نفوذپذیری کمتر تولید میشود. طبق این دستهبندی در مناطق سردسیر قیر 100/85 و مناطق گرمسیر قیر 70/60 به کار میرود.»
قیر، سنگینترین برش نفت خام و یکی از پیچیدهترین اجزای آن، به رنگ تیره، به اشکال جامد، نیمه جامد یا ویسکوز و با منشاء طبیعی یا تولیدی میباشد. عمدة اجزای سازندة قیر از ترکیبات هیدورکربونی با وزن مولکولی بالا تشکیل شده که شامل مواد روغنی، رزین و آسفالتینها میباشد. این ماده از نظر شیمیایی دارای ترکیبی بسیار پیچیده است و دارای یک فرمول مشخص نیست که خواهیم آن را بیان کنیم.قیر دارای خواص فیزیکی از جمله چسبندگی و ضد رطوبتی بوده و در دیسولفید کربن و CO2 حل میشود. چون در قیر مواد ناخالصی زیادی وجود دارد که نیازی به تصفیه ی آن نیست و قسمت عمده ی قیر نیز کربن می باشد، رنگ قیر سیاه رنگ است.
بعد از سوختن قیر، ه یدروکربنهای موجود در آن به علت سوختن ناقص حاصل از سنگینی مولکولها به مخلوطی از دوده یا کربن و نیز کربن دی اکسید و بخار آب و انرژی تبدیل می شوند.
رنگ آسفالت در تمام دنیا سیاه است و در کیفیت آن نقشی ندارد. ولی در کشورهای بلژیک و فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی محل عابر پیاده، دوچرخهسوارها با آسفالتهای قرمز رنگ مشخص میشود. این رنگ با افزودن مواد رنگی به آن به دست می آید و بدون افزودن مواد رنگی نمی توان قیر رنگی به دست آورد. همچنین قیر به رنگ سفید وجود ندارد.
در برخی از کشورها، واژة آسفالت(Asphalt) معادل با واژه قیر (Bitumen) به کار برده میشود، اما در ایران، آسفالت بیشتر به معنی مخلوطی از قیر و ماسه که در راهسازی کاربرد دارد، مورد استفاده قرار میگیرد