گمرك جمهوري اسلامي ايران ضمن تدوين برنامه‌اي جامع جهت اصلاح نظام سنتي خود، با همكاري ً برنامة عمران سازمان ملل متحد و ً كنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل متحد ً2مصمم گرديد كه سيستم موجود كامپيوتري خود را بهبود بخشيده ، تشريفات گمركي مربوط به ترخيص كالا را تا حد ممكن، تسهيل نمايد.

به منظور تحقق اين امر، بهره‌گيري از ً نظام گمركي اطلاعات رايانه‌اي ( نگار) در دستور كار گمرك ايران قرار گرفت.

با عملياتي شدن اين سيستم در بخش صادرات از تاريخ (17/10/76) و متعاقب آن در بخش واردات از تاريخ (12/6/77) بسياري از مراحل مربوط به تشريفات ترخيص كالا، به‌ويژه مواردي كه نياز به تصميم‌گيري و نظر كارشناسي ندارد، از طريق رايانه صورت مي‌گيرد و با توجه به برخورداري آن از

قابليتها و امتيازات مختلف و متعدد، از روش سنتي پيشين كاملاً متمايز و ممتاز مي‌باشد. در اين زمينه مي‌توان به برخي از مزايا و امتيازات اين سيستم اشاره كرد:

1- استفاده از فرم بين المللي سند واحد اداري (S.A.D) به عنوان اظهار‌نامه.

با توجه به كدگذاري اطلاعات و استفاده از جداول كنترلي مرجع كه مشتمل برمشخصات افراد، كالاها، كشورها، مي‌باشد، ورود اين قبيل اطلاعات و گزارش‌گيري از آنها سريع‌تر و دقيق‌تر انجام مي‌شود.

2- حذف نسخه‌هاي اضافي اظهارنامه و استفاده از يك فرم استاندارد.

3- محاسبه وصولي‌هاي گمرك از طريق رايانه با حداكثر سرعت و دقت لازم.

4- حذف دفتر كوتاژ و اختصاص شماره ثبت به وسيله رايانه

5- حذف دفتر ژورنال و اختصاص شماره ثبت به وسيله رايانه

6- كنترل مجوزهاي لازم جهت ترخيص كالا از طريق ارائه كدهاي مربوطه توسط سيستم.

7- ارائه انواع گزارشات آماري، اقتصادي، تجاري و گمركي در كوتاه‌ترين زمان ممكن.

8- صدور پروانه ترخيص كالا از طريق رايانه

 علاوه برامتيازات ياد شده مي‌توان به قابليت ها و توانائيهاي زير هم اشاره نمود:

1- امكان پرداخت حقوق و عوارض گمركي از طريق سيستم الكترونيكي بانكي.

2- امكان تعيين ارزياب از طريق سيستم و تقسيم اظهارنامه‌ها در بين آنها

3- امكان انتخاب مسير ترخيص كالا براساس اطلاعات موجود در سيستم (كانالهاي سبز،‌ زرد، آبي و قرمز)

4- امكان كنترل ترانزيت كالا در مبدأ و مقصد از طريق رايانه

5- امكان اظهار كالا از راه دور با استفاده از پست الكترونيكي

(E –Mail)   و تجهيزات مخابراتي.

6-امكان كنترل ارزش كالا با استفاده از سوابق ارزش موجود در رايانه.

7- امكان استفاده از حسابهاي اعتباري و پيش‌پرداخت در برنامه حسابداري.

8- امكان تبديل اطلاعات اظهار‌نامه موجود در سيستم به كدهاي EDI و فراهم آوردن زمينه مبادله الكترونيكي اطلاعات

9- امكان استفاده از برنامه رايانه‌اي فهرست كل بار (مانيفست) جهت كنترل ميزان كالاهاي وارد شده و تسويه آنها از دفاتر انبار.

10- امكان ايجاد ارتباط سيستمي با دفاتر حق‌العملكاران ،‌ بانكها، شركتهاي بيمه و مؤسسات حمل و نقل و فراهم آوردن زمينه ايجاد ً مركز تجاري ً1 و دستيابي به ً تجارت بدون كاغذ ً2 .